DVD มาจากคำว่า Digital Vidio Dise บริษัท Toshiba เสนอชื่อเต็มของดีวีดีใหม่นี้ว่า “Digital Versatile Dise” ต่อมาได้รับการบัญญัติศัพท์จากราชบัณฑิตยสถาน ให้ใช้ว่าแผ่นดิจิทัลเอนกประสงค์ หรือ Digital Versatile Dise เป็นเทคโนโลยีการจัดเก็บข้อมูล ภาพและเสียง (วีดิทัศน์) ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีความจุสูงกว่าซีดีธรรมดา การใช้ดีวีดีจะใช้ในงานเกี่ยวกับด้านบันเทิง ใช้เก็บข้อมูลในรูปดิจิทัล (ข่าวสารสำนักหอสมุดกลาง 2546 : 28)

ความเป็นมาของดีวีดี ปี 1993 สิบปีหลังจากมีการนำแผ่นซีดีมาสู่ตลาด บริษัท Nimbus ได้สาธิตแผ่นซีดีความหนาสองเท่า (double-density CD) ในปี 1993 ทำให้บริษัท Philips, Sony, และ Toshiba ใช้เทคโนโลยีซีดีกับขนาดของหลุมบนแผ่นในขนาดเล็กลงกว่าเดิม เพื่อทำให้แผ่นซีดีสามารถบรรจุข้อมูลได้มากขึ้นเป็นสองเท่า แต่ไม่บรรลุผลเท่าที่ควรทำให้บริษัท Philipe ผู้ถือสิทธิบัตรไม่รับประกันถึงความใช้แทนกันได้ตามมาตรฐาน ทำให้มีความคิดที่จะพัฒนาระบบใหม่ขึ้นมาใช้แทนในปี 1994 บริษัทด้านบันเทิงของฮอลิวูด 7 บริษัท ได้แก่ Colubia Picture (Sony), Disney, MCA/Universal (Matsushita), MGM/UA, Paramount, Viacom และ Warner Brothers (Time Warner) ได้เรียกร้องให้มีมาตรฐานเดียวกันของแผ่นบันทึกที่สามารถใช้ร่วมกันได้ทั่วโลก สำหรับการบันทึกภาพยนตร์ระบบดิจิตอล 16 ธันวาคม 1994 บริษัท Philipe และ Sony ได้แยกตัวเป็นอิสระประกาศมาตรฐานของตนออกมาในรูปแบบของแผ่นซีดีมัลติมีเดีย MMCD : MultiMedia CD) ความจุ 3.7 พันล้านไบต์ ทำให้อีกหนึ่งเดือนต่อมาในวันที่ 24 มกราคม 1995 บริษัทต่างๆ ที่เหลือได้ร่วมกันเสนอถึงมาตรฐานที่แตกต่างออกไป คือ มาตรฐานความหนาแน่นสูง (SD : superdensity) โดยแผ่นหนึ่งจะใช้ได้ 2 ด้านและมีความจุ 5 พันล้านไบต์ในแต่ละด้านค่ายของแผ่น SD นำโดย 7 บริษัท ได้แก่ Hitachi, Matsushita (Panasonic), Pioneer, Mitsubishi, Victor (JVC), Thomson (RAC/GE), และ Toshiba แผ่น SD นี้ได้รับความสนใจจากบริษัทผู้ผลิตเครื่องไฟฟ้าในบ้านและบริษัทภาพยนตร์ต่างๆ ประมาณ 10 บริษัท ทำให้บริษัท Philipe และ Sony ต้องหาพันธมิตรรวบรวมได้ 14 บริษัท ซึ่งส่วนมากจะเป็นผู้ผลิตอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ ไม่มีกลุ่มใดได้รับความสนใจจากบริษัทคอมพิวเตอร์ใหญ่ๆ ความสนใจระยะนี้มุ่งเน้นไปยังความบันเทิงSony ได้ยอมรับมาตรฐานนี้แต่ไม่ยอมเข้าร่วมในการผลิต และประกาศจะออกมาตรฐานที่สามต่อไปอีก บริษัท Philipe และ Sony ได้เปรียบบริษัทอื่นๆ ในการที่ได้ถือครองลิขสิทธิ์ เทคโนโลยีซีดี และหวังจะรวมเทคโนโลยีนี้เข้ากับมาตรฐานใหม่ที่จะออกมาให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ ในขณะที่บริษัทต่างๆ ในค่ายของแผ่น SD วางแผนที่จะใช้เทคโนโลยีที่จดสิทธิบัตรไว้แล้ว

ลักษณะของแผ่น DVD
DVD เป็นพลาสติกซึ่งมีขนาดเท่ากับแผ่นซีดีทั่วไป แต่มากด้วยความจุจำนวนชั้นข้อมูลก็มากกว่า มี 2 ขนาด คือ ขนาด 12 เซนติเมตร และ 8 เซนติเมตร บันทึกข้อมูลได้ 2 ด้าน มีความหนา 1.2 มิลลิเมตร มีขนาดความจุตั้งแต่ 4.7 – 17 GB ซึ่งมากกว่าแผ่นซีดีธรรมดาถึง 25 เท่า น้ำหนักของแผ่นเพียง 13-20 กรัม ความยาวของหลุมเล็กและระยะระหว่างร่องในการบันทึกน้อยกว่าแผ่นซีดี คือ 0.74 ไมโครคอมพิวเตอร์ และขนาดหลุมที่ใช้เก็บข้อมูลที่มีขนาดเล็กกว่า และลักษณะของหลุมที่แคบกว่า รวมถึงจำนวนชั้นของการเก็บข้อมูลที่มีมากกว่าด้วย คือมีความยาวของหลุม 0.40 ไมครอน ระยะห่างระหว่างหลุม 0.74 และใช้ความยาวของคลื่นแสงที่ใช้อ่าน635-650 นาโนมิเตอร์ส่วนชั้นของข้อมูลของแผ่นดีวีดี จะมีชั้นฐานที่ทำด้วยพลาสติกคาร์บอเนตหนา 0.6 มิลลิเมตร 2 ชั้น ติดผนึกกันจนมีความแข็งแรง และไม่สั่นคลอน เมื่อเกิดการอ่านข้อมูลแต่ละชั้นข้อมูลบรรจุได้ 1 หรือ 2 ชั้น ข้อมูลชั้นแรกเรียกว่าชั้น 0 (Layer 0) จะอยู่ใกล้ที่สุดจากด้านหน้า ของแผ่นข้อมูล ชั้นที่ 2 เรียกว่า ชั้น 1 (Layer 1) จะอยู่ไกลออกไป ถ้าแผ่นข้อมูลชั้นเดียวจะเคลือบด้วยอลูมินัม เพื่อให้สามารถสะท้อนแสงเลเซอร์ออกมา และส่งกลับไปยังเครื่องเพื่อการอ่านข้อมูล ส่วนแผ่นข้อมูล 2 ชั้น จะเคลือบด้วยอลูมินัมที่สามารถสะท้อนแสงได้ครึ่งเดียว เพื่อให้เลเซอร์และผ่านไปอ่านชั้นที่ 2 ได้ ส่วนความเร็วในการส่งผ่านข้อมูลเฉลี่ย 4.69 เมกะบิตต่อวินาที หรือสูงสุด 100 เมกะบิตต่อวินาที (ข่าวสารสำนักหอสมุดกลาง 2546 : 29)

ประเภทของ DVD
แผ่นดีวีดีจะมีทั้งแผ่นที่บันทึกข้อมูลด้านเดียว/ชั้นเดียว และแผ่นที่บันทึกข้อมูลสองด้าน/สองชั้น โดยสามารถแบ่งประเภทออกได้เป็น 4 ประเภทดังนี้1. แผ่นด้านเดียว/ชั้นเดียว หรือ dvd-5 (Single Sided/Single Layer) บรรจุข้อมูลได้ 4.7 GB เหมาะสำหรับที่จะบรรจุข้อมูลที่ไม่มาก สามารถที่จะบรรจุลงแผ่นขนาดนี้ได้2. แผ่นด้านเดียว/สองชั้น หรือ dvd-9 (Single Sided/Dual Layer) บรรจุข้อมุลได้ 8.5 GB ส่วนมากจะพบในแผ่นที่มีความจุมากๆ มีความยาวเกิน 2 ชั่วโมง หรือมีข้อมูลเสียงซับซ้อน หลายระบบ ไม่สามารถเก็บข้อมูลชั้นเดียวได้3. แผ่นด้านเดียว/ชั้นเดียว หรือ dvd-10 (Double Sided/Single Layer) บรรจุข้อมูลได้ 9.4 GB เป็นแผ่นที่พบในยุคแรกๆ ปัจจุบันไม่ค่อยผลิตแล้ว4. แผ่นด้านเดียว/สองชั้น หรือ dvd-18 (Double Sides/Dual) บรรจุข้อมูลได้ประมาณ17-18 GB เป็นแผ่นที่มีความจุสูงสุด ในปัจจุบันใช้สำหรับข้อมูลที่มีความยาวมากๆ

ปัจจุบันรูปแบบลักษณะเฉพาะของ DVD แบ่งเป็นชุด 6 แบบ (Books) ได้แก่Book A : DVD-ROM : ระบุคุณลักษณะเฉพาะทางกายภาพของดีวีดี โดยรวมถึงรายละเอียดและรูปแบบของกายภาพของแผ่นระบบแฟ้ม (UDF&ของดีวีดี ได้มีประกาศออกมาอย่างเป็นทางการว่า UBF Bridge) ซึ่งใช้กับคอมพิวเตอร์ กิจการสร้างความบันเทิง เช่น วีดิโอเกมส์ ซึ่งต้องการความจุสูง และใช้ได้ดีกว่าการใส่ลงในแผ่น Realistic video contentBook B : DVD-Video : ระบุถึงการประยุกต์ด้านภาพ ใช้เก็บภาพอย่างเดียว ไม่ได้บรรจุเสียงลงไป และใช้กับเครื่องเล่นสำหรับดีวีดี-วีดิโอทั่วไปBook C : DVD-Audio : ระบุถึงการประยุกต์ด้านเสียง เข้ามาเมื่อเดือนเมษายน 2542 ใช้สำหรับบันทึกเพลง มีคุณภาพสูงกว่าซีดี มีความยากของแผ่นฟังได้นาน 2 ชั่วโมง ในระบบเสียงเซอร์ราวด์รอบทิศทาง และ 4 ซม. ในระดับเสียงสเตอร์ริโอBook D : DVD-R : (write - one) : ระบุถึงส่วนขยายของรายละเอียดทางกายภาพและระบบแฟ้ม ซึ่งสามารถบันทึกได้แต่ไม่สามารถลบข้อมูลทับข้อมูลนั้นได้Book E : DVD –RAM (rewritable) : ระบุถึงส่วนขยายของรายละเอียดทางกายภาพและระบบแฟ้มโดยสามารถบันทึกทับข้อมูลได้หลายครั้งBook F: DVD-RW (rewritable) : ดีวีดีบันทึกทับได้
แหล่งที่มา www.student jura.com